logowanie

przypomnij hasło | zarejestruj się

Witamina K

Opis

Nazwą witamina K określa się grupę związków chemicznych, rozpuszczalnych w tłuszczach, które wykazują aktywność przeciwkrwotoczną, zaliczamy tutaj filochinon, menachinon i menadion. Jest ona niezbędna do syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie i regulacji ich aktywności w tkankach, ale nie jest to jej jedyna funkcja. Jest również niezbędna do prawidłowego formowania kości ("współpracuje" w tym z witaminą D i wapniem), poza tym wykazuje właściwości przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne, przeciwbólowe i przeciwzapalne, a więc bierze udział w zwalczaniu infekcji i łagodzeniu ich objawów.

Jedna z witamin K (filochinon - witamina K1) występuje przede wszystkim w zielonych częściach roślin, a także w owocach, zbożach, mięsie i mleku. Drugi z tych związków menachinon (witamina K2) jest produkowany przez bakterię występujące w naszych jelitach i tam też wchłaniany, jednak stopień tego wchłaniania nie jest jeszcze ustalony. Również tabele zawartości witaminy K w produktach są sprzeczne ze względu na brak jednoznacznej metody oznaczania tych zawartości. Jak widać ilości tych związków jakie trafiają do ustroju i wykazują aktywność biologiczną, są nadal zagadką dla naukowców.

Zapotrzebowanie

Ustalenie dobowego zapotrzebowania na witaminę K również jest przedmiotem ciągłej dyskusji, Instytut Żywności i Żywienia nie ustalił norm dla tego składnika pokarmowego, ustalono jednak że osoby dorosłe, młodzież i dzieci powinny przyjmować około 1 µg tych związków na każdy kilogram masy ciała na dobę. Niemowlęta, które są najbardziej narażone na niedobory powinny spożywać ok. 10 µg na dzień (około 3 µg/kg/dobę).

Gdy masz za dużo...

Nie stwierdzono dotychczas jakichkolwiek objawów niepożądanych po spożyciu naturalnych form witaminy K (np. filochinon).

Natomiast syntetyczne preparaty tej witaminy (np. menadion) może wywołać:

  • alergiczne zmiany na skórze;
  • zmiany w obrazie krwi - niedokrwistość;
  • uszkodzenie wątroby;
  • żółtaczkę;
  • oraz paradoksalnie wzmożone krwawienia.

Najbardziej narażone na stany "przedawkowania" są noworodki.

Gdy masz za mało...

Objawy niedoboru witaminy K u osób dorosłych występują stosunkowo rzadko, ponieważ jej produkcja przez bakterie jelitowe jest znaczna. Jeżeli już pojawia się takie stan, to najczęściej związany jest z chorobami wątroby, ogólnym wyniszczeniem, zaburzeniami wchłaniania tłuszczy lub po terapii antybiotykami, a objawia się to skłonnościami do krwawień. Pierwszy objaw to krwawienie z dziąseł.

Informacje dodatkowe

Najbardziej narażone na stan niedoboru witaminy K, są noworodki (zwłaszcza wcześniaki), ponieważ nie mają jeszcze odpowiednio rozwiniętej flory bakteryjnej w jelitach, a mleko matki nie jest najlepszym źródłem tego składnika. Dlatego wszystkie preparaty do odżywiania niemowląt powinny być wzbogacane witaminą K w ilości minimum 4 µg na 100 kcal.

Interakcje

Na szybkość wchłaniania i ilość wchłoniętej z jelit witaminy K wpływa skład naszej diety, szczególnie zawartość i rodzaj lipidów. Zbadano, że nasycone kwasy tłuszczowe (zwłaszcza krótkołańcuchowe, np. C12) obniżają wchłanianie tej witaminy, natomiast kwasy jedno- i wielo- nienasycone powodują zwiększenie przyswajalności.