Pestycydy
Opis
Pestycydy są to substancje używane w rolnictwie do zwalczanie wszelkiego rodzaju plag, często nazywane są również "środkami szkodnikobójczymi". Umiejętne stosowanie prowadzi do zwiększenia plonów, jednak związki te stanowią bardzo poważne zagrożenie dla środowiska, a przez to także dla żywności, jeżeli nie są stosowane zgodnie z ustalonymi zasadami. W założeniu związki stosowane do ochrony roślin powinny być wybiórcze w stosunku do szkodników, okazuje się że nie są one tak wybiórcze i nie są obojętne dla organizmu człowieka, a w przypadku osób osłabionych, chorych, lub dzieci mogą być wręcz niebezpieczne.
Pestycydy używane do ochrony roślin, mogą być przez rośliny wchłonięte i odkładać się w nich, odkładać się mogą również ich metabolity (związki te mogą wpływać na metabolizm organizmów roślinnych). Jeżeli takie zjawiska dotyczą roślin pastewnych, przeznaczonych na pasze dla zwierząt, to zanieczyszczenie może dotyczyć również produktów zwierzęcych - mięsa, mleka, jaj.
Szkodliwe działanie pestycydów jest dwukierunkowe, po pierwsze jest to bezpośredni wpływ na ustrój człowieka (lub innych zwierząt karmionych zanieczyszczonym pokarmem), po drugie jest to wpływ na metabolizm chronionych roślin.
Najczęściej występującym powikłaniem, przy spożywaniu żywności zanieczyszczonej pestycydami, jest zatrucie, może ono być ostre - związane ze spożyciem dużej ilości pestycydów w żywności, która uprawiana była bez przestrzegania zasad dobrej praktyki rolniczej, częściej jednak spotyka się zatrucia związane z odkładaniem się przez wiele lat, małych dawek pestycydów w ustroju człowieka. Objawy takie mogą pojawić się nawet po wielu latach, tak jest w przypadku pestycydów, których trwałość wynosi kilkanaście lat i odkładają się w podskórnej tkance tłuszczowej. Wiele z tych związków jest podejrzewane również o działanie rakotwórcze, oraz o zmniejszenie płodności.
Drugi, wymieniony wyżej kierunek, polega na wpływie pestycydów, które wniknęły do wnętrza roślin, na ich metabolizm - między innymi zmniejszenie zawartości witamin z grupy B (szczególnie B1) i witaminy C, oraz węglowodanów i karotenoidów. Część z pestycydów, które zawierają w swojej cząsteczce metale ciężkie, powodują zanieczyszczenie nimi gleby i żywności, głównie dotyczy to rtęci.
Z przedstawionego opisu wynika, że najlepszym rozwiązaniem byłoby spożywanie pokarmów, które uprawiane były bez użycia "środków szkodnikobójczych". Można na to liczyć w przypadkach gospodarstw ekologicznych, tam w celu niszczenia szkodników nie powinny być stosowane metody chemiczne (z użyciem opisywanych związków). Jednak nie każdy z nas ma dostęp do takiej żywności. Większość musi spożywać żywność, która z dużym prawdopodobieństwem, była uprawiana z użyciem pestycydów. W takich przypadkach, w celu zmniejszenia ilości zanieczyszczeń, które w większości występują w zewnętrznych częściach roślin, należy starannie myć i obierać, oraz gotować owoce i warzywa przed spożyciem.
