Karotenoidy
Opis
Karotenoidy zaliczane do fitozwiązków, są substancjami odżywczymi pochodzenia roślinnego. Nadają owocom i warzywom ich charakterystyczny kolor (pomarańczowy, żółty i czerwony), zapach i smak. Czasem kolor nadany przez karotenoidy jest maskowany zielonym chlorofilem.
Karotenoidy działają jako antyoksydanty czyli przeciwdziałają powstawaniu wolnych rodników, hamują rozpoczęcie procesów utleniania metali. Stąd zapobiegają powstawaniu wielu chorób (rak, zapalenie stawów, choroby oczu i serca), wzmacniają układ odpornościowy organizmu oraz przeciwdziałają starzeniu się. Lecznicze działanie karotenoidów występuje wtedy, gdy przyjmujemy szereg z nich spożywając, zawierające je, owoce i warzywa. Według obecnego stanu nauki przyjmowanie tylko jednego z nich w formie preparatu nie wywołuje aż tak dobrych skutków, a może prowadzi wręcz do efektu odwrotnego czyli powiększa zapadalność na określone choroby. Tak może się dziać u osób palących papierosy i pijących alkohol, które jednocześnie używają syntetycznego beta-karotenu, powoduje to zwiększenie powstawania wolnych rodników.
Do grupy karotenoidów zaliczamy alfa-karoten, beta-karoten, leuteinę i zeaksantynę, likopen oraz kryptoksantynę.
Zapotrzebowanie
Aczkolwiek identyfikacja i ocena własności leczniczych fitozwiązków jest obecnie jednym z ważniejszych obszarów badań żywnościowych, to karotenoidy nie są oficjalnie uznane za niezbędne substancje odżywcze i nie podano dla nich zalecanych dawek. W Stanach Zjednoczonych Departament Rolnictwa i Narodowy Instytut Onkologii proponują 1-2 posiłki dziennie bogate w karotenoidy (około 300 mg tych związków).
