Cynk
Pierwiastek życia
Cynk (Zn) uczestniczy we wszystkich procesach życiowych w naszym organizmie. Ma wpływ na wzrost i rozwój, układ odpornościowy, prawidłowe działanie zmysłów (wzrok, smak), stan skóry i gojenie się ran. Jest niezbędny w syntezie białek i w powstawaniu kolagenu. Odgrywa ważną rolę w stabilizacji struktury białek. Wspomaga enzymy wykorzystywane w procesach energetycznych komórki i syntezy DNA. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania prostaty i gruczołów rodnych. Bierze udział w pracy mięśni. Jest potrzebny do wytwarzania insuliny. Pomaga zapobiegać powstawaniu wolnych rodników. Bierze udział w budowaniu i odbudowywaniu kości. Jest jednym z czynników umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie mózgu. Pomaga utrzymać odpowiednią ilość witaminy E w organizmie. Chroni wątrobę przed uszkodzeniem chemicznym. Cynk wpływa na wydzielanie endorfiny, czyli hormonu szczęścia, decydującego o dobrych stosunkach z innymi ludźmi, optymizmie życiowym i aktywności.
Bogatym źródłem cynku są skorupiaki (kraby, ostrygi), ryby, mięso (wołowina), a także orzechy, ziarna zbóż i rośliny strączkowe. Zawartość cynku w produktach zbożowych zależy od stopnia oczyszczenia ziarna, ponieważ większa jego część znajduje się w warstwach zewnętrznych – procesy przemysłowego przetwarzania powodują duże straty cynku. Jego związki są wrażliwe na warunki zewnętrzne, np. na światło, wilgoć, temperaturę. Aby więc uchronić produkty spożywcze przed utratą cynku, należy trzymać je w ciemnym, suchym i chłodnym miejscu. Jego ilość zmniejsza się także w procesie zamrażania produktów żywnościowych.
Obniżenie poziomu cynku w organizmie powodują takie choroby jak: biegunka, cukrzyca, choroby nerek, marskość wątroby. Duża jego ilość wydziela się z potem. Pokarmy roślinne (szczególnie nie oczyszczone ziarno) są dobrym źródłem cynku, jednak taki cynk jest z nich gorzej przyswajany ze względu na obecność kwasu fitynowego. Dlatego osoby stosujące ścisłą dietę wegetariańską, powinny spożywać o połowę więcej cynku niż niewegetarianie.
Proces przyswajania cynku pogarsza żelazo, a polepsza witamina B6, miedź, wapń i fosfor. Nadmiar cynku może przyczyniać się do niedoboru miedzi.
Jeśli masz za dużo cynku
Jeśli przez długi okres w pożywieniu było za dużo cynku, może to wywołać obniżenie odporności organizmu, podrażnienie przewodu pokarmowego, bóle głowy, upośledzenie odczuwania smaku i zapachu, zaburzenia widzenia w ciemności, zaburzenia produkcji krwinek oraz pogorszenie profilu cholesterolu.
Jeśli masz za mało cynku
Jeśli przez długi okres w pożywieniu było za mało cynku, może to skutkować mniejszą odpornością organizmu na infekcje, zwłaszcza na przeziębienia i grypę. Może przejawiać się także podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi, zmianami skórnymi, wypadaniem włosów, dłuższym gojeniem się ran i oparzeń, nadmierną skłonnością do męczliwości, obniżoną sprawnością umysłu i kłopotami z pamięcią, impotencją, bezpłodnością i zaburzeniami miesiączkowania, cienkimi paznokciami z białymi plamami, większą skłonnością do cukrzycy i miażdżycy, chorobami prostaty, a zwłaszcza jej przerostem, zaburzeniami wzrostu, opóźnieniem rozwoju płciowego i trądzikiem młodzieńczym, pogorszeniem zmysłu smaku, węchu i wzroku, także mniejszą wytrzymałością kości, a nawet osteoporozą.
