Błonnik
Sprzątacz twoich jelit
Błonnik pokarmowy (włókno pokarmowe) zbudowany jest ze złożonych węglowodanów pochodzących ze ścian komórek roślinnych (celulozy, hemicelulozy i pektyny), a także związków nie należących do węglowodanów – lignin. Nie poddają się działaniu enzymów trawiennych układu pokarmowego człowieka.
Błonnik nie jest uważany za składnik odżywczy, bo nie dostarcza energii, witamin ani minerałów. Jest jednak niezbędny ze względu na inne funkcje. Pobudza perystaltykę jelit, co przeciwdziała zaparciom. Wypełniając jelita, hamuje odczucie głodu. Wytwarza też w jelitach odpowiednie środowisko dla rozwoju pożądanej flory bakteryjnej. Błonnik wpływa też korzystnie na cały organizm. Zwiększa wydalanie związków sterolowych (np. cholesterolu), przez co obniża jego zawartość we krwi i przeciwdziała miażdżycy. Przyspieszając przesuwanie treści jelitowej, skraca czas kontaktu organizmu i substancji rakotwórczych zawartych w pokarmie, co zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jelita grubego.
Najlepszymi źródłami błonnika pokarmowego są otręby pszenne, płatki kukurydziane, rośliny strączkowe (groch, fasola), soja, orzechy i niektóre owoce (porzeczki, maliny). Badania prowadzone w ostatnich latach wykazały, że oprócz błonnika istnieje wiele związków, które mają bardzo podobne właściwości. Są to m.in. nie podlegająca trawieniu przez enzymy trawienne skrobia, czyli tzw. skrobia amylazooporna - RS, a także fruktany (węglowodany, których podstawowym budulcem jest fruktoza). Również one nie są trawione przez enzymy i stanowią pożywienie dla bakterii jelitowych. Spożywanie błonnika wpływa na zmniejszenie wchłaniania związków mineralnych i cholesterolu.
Jeśli masz za dużo błonnika
Jeśli przez długi czas w twoim pożywieniu było za dużo błonnika, może to spowodować zwiększenie trwałego wiązania niektórych składników mineralnych (np. żelazo, wapń, miedź, cynk), przez co zmniejsza się ich wchłanianie i wykorzystanie.
Jeśli masz za mało błonnika
Jeśli przez długi okres w twoim pożywieniu było błonnika zbyt mało, może to prowadzić do zaparć i hemoroidów, wystąpienia miażdżycy naczyń krwionośnych, kamicy wątrobowej, wystąpienia polipów i nowotworów jelita grubego, a u kobiet - rozwoju raka sutka.
