Czy żywność jest zdrowa?

Bogata oferta rynkowa produktów żywnościowych sprawia, że możemy wybierać. Zastanawiając się, co kupić mamy wątpliwość, czy aby na pewno to, co lubimy i na co mamy apetyt, jest zdrowe.

Są osoby, które mają wątpliwości czy substancje dodawane do żywności, w tym dodatki chemiczne, nie są szkodliwe. Obawy te nie są do końca słuszne. Producenci żywności nie dodają świadomie do niej niczego, co spożywane w ściśle określonych ilościach byłoby szkodliwe dla zdrowia. Do produktów spożywczych są wprowadzane substancje zmieniając ich smak, wygląd i konsystencję, a przede wszystkim konserwanty, jednak tylko takie, które zostały przebadane przez odpowiednie instytucje unijne i uznane za nieszkodliwe. Wątpliwości jednak pozostają, chociaż dominuje pogląd, że lepiej spożywać produkty z dodatkami niż naturalne, w których rozwinęły się szkodliwe drobnoustroje.

Wiadomo też, że w produktach spożywczych mogą się znajdować szkodliwe substancje, na przykład mykotoksyny, pestycydy, antybiotyki, hormony wzrostu, metale ciężkie, które znalazły się w nich w sposób niezamierzony. Dodatkowym problemem jest skażenie biologiczne: obecność bakterii, wirusów, a nawet pasożytów. Jednakże system HACCP skutecznie minimalizuje powyższe zagrożenia. Niektóre produkty, zwłaszcza warzywa i owoce mogą być pryskane substancjami konserwującymi. Przed spożyciem należy więc je dokładnie umyć lub usunąć skórkę. Może się zdarzyć, że określona partia żywności zostanie skażona czymś bardzo szkodliwym. Przed taką żywnością mają nas chronić instytucje państwowe (PIH, Sanepid). Alert o wykrytym zagrożeniu rozbrzmiewa nieraz w całej Europie jako RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed).

Osoby dotknięte alergiami i nietolerancjami pokarmowymi oraz chorobami dietozależnymi powinny bezwzględnie stosować się do medycznych ograniczeń i zaleceń dotyczących diety.

Niekiedy spotykamy się ze sklepami reklamującymi się jako sprzedającymi zdrową żywność. Nie oznacza to jednak, że żywność oferowana przez innych sprzedawców jest niezdrowa. Żywność reklamowana jako zdrowa bywa korzystniejsza niż inna, jest jednak zwykle droższa.

Warto odżywiać się w sposób urozmaicony, żeby określonej substancji znajdującej się w żywności nie zjeść w nadmiernej ilości. Zgodnie z dewizą Paracelsusa: “Omnia sunt venena, nihil est sine veneno. Sola dosis facit venenum”, czyli: “Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, bo tylko dawka czyni truciznę.” Słuszny jest z pewnością pogląd, że żywność oferowana na rynku jest zdrowa, natomiast szkodliwe może być spożywanie danego produktu w nadmiarze.

( fragment przygotowywanego do druku II wydania książki Zbigniew Młynarskiego „Jedz dobrze i nie tyj” )