NOWY ŚRODEK PRZEDŁUŻAJĄCY TRWAŁOŚĆ OWOCÓW, WARZYW I KWIATÓW
Prof. dr Margrethe Serek, Prof. dr Edward C. Sisler, Dr Renate Muller

Wpływ etylenu na rośliny może być modyfikowany przez użycie substancji chemicznych blokujących jego biosyntezę lub działanie. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku w produkcji kwiaciarskiej stosowany jest kompleks srebrowo-tiosiarczanowy (STS), który umożliwia zabezpieczenie kwiatów przed uszkodzeniami wywołanymi przez etylen, zarówno endogenny (produkowany przez rośliny), jak i egzogenny (czyli pochodzący z zewnętrznych źródeł). Ostatnio naukowcy zwrócili uwagę na gaz 1-MCP (1-metylocyklopropen) oraz na inne pochodne cyklopropenu, które hamują działanie etylenu i z powodzeniem mogą zastąpić kompleks STS.


1-MCP jest związkiem stabilnym, nietoksycznym, skutecznym w bardzo niskich dawkach, a jednocześnie nieszkodliwym dla roślin w przypadku użycia go w stężeniu przekraczającym optymalne. Ponieważ 1-MCP jest gazem, materiał roś­linny poddaje się jego działaniu w szczelnych komorach.

1-MCP wykorzystywany jest w praktyce w wielu krajach, do dziś jednak nie został dopuszczony do obrotu i stosowania w Europie.

W 1999 roku firma FloraLife Inc. wprowadziła na rynek amerykański 1-MCP pod nazwą EtylBloc®, który wykorzystywany jest w produkcji kwiaciarskiej. Preparat ten pod nazwą SmartFreshTM dostępny jest w pozostałych częściach świata, w Chile, Argentynie i Nowej Zelandii w 2001 roku uzyskano pozwolenie na wykorzystywanie SmartFreshTM do produktów żywnościowych. W 2002 roku do tej grupy dołączyły Stany Zjednoczone Ameryki. W krajach Unii Europejskiej 28 lutego 2002 roku zgłoszono wniosek o uzyskanie pozwolenia na wykorzystywanie SmartFreshTM w produkcji kwiaciarskiej. Dopuszczenie go do szerszego użytku jest spodziewane w 2004 roku.

Wyniki badań wskazują, że 1-MCP ma pozytywny wpływ na większość kwiatów, warzyw i owoców, zwłaszcza wydzielających etylen i wrażliwych na jego obecność w atmosferze. Po zastosowaniu 1-MCP jabłka zachowują naturalny aromat, jędrność, soczystość, smak, czyli te cechy, na które szczególną uwagę zwracają konsumenci. Również gruszki, owoce pestkowe, południowe i tropikalne reagują podobnie na traktowanie 1-metylocyklopropenem. Warzywa zachowują jędrność, świeżość oraz naturalne wybarwienie zielonych części,
a okres dojrzewania pomidorów ulega wydłużeniu, dzięki czemu ich owoce nabierają optymalnego smaku i aromatu. W naszych doświadczeniach nad wpływem 1-MCP na trwałość przechowywanych nieukorzenionych sadzonek roślin doniczkowych o ozdobnych liściach wykazaliśmy korzystne oddziaływanie tego środka na epipremnum złote — sadzonki traktowano 1-metylocyklopropenem w stężeniu 0,2 l/l — również polegające na ograniczeniu biosyntezy etylenu (fot.). Trzeba jednak podkreślić, że tego typu wpływ 1-MCP jest różny na różne gatunki roślin.


Sadzonki epipremnum traktowane 1-MCP (z prawej) w porównaniu z kontrolnymi

Jak wspomniano wcześniej, EthylBloc® znalazł zastosowanie głównie w przechowywaniu kwiatów, natomiast SmartFreshTM wykorzystywany jest przede wszystkim w przedłużaniu trwałości warzyw i owoców. Rynkowe preparaty zawierające ten związek dostępne są w postaci proszku, w którego skład wchodzą dekstryny, zawierające 0,14% 1-MCP. Testy przeprowadzone przez U.S. EPA Biopesticide Devision (United States Environmental Protection Agency) wskazują, że wykorzystywanie SmartFreshTM do przedłużania trwałości produktów żywnościowych jest całkiem bezpieczne. Uznano go za środek o niewielkim ryzyku, ze względu na to, że jest on stosowany w bardzo niskich stężeniach (w przechowywa­niu kwiatów — 0,020–0,1 l/l, w przypadku bananów już przy stężeniu 0,0007 l/l następuje zahamowanie degradacji chlorofilu, do przedłużania trwałości pomidorów wykorzystuje się 0,007 l/l.

Tabela 2. Wpływ 1-MCP na wybrane owoce

* owoce klimakteryczne — są wrażliwe na działanie etylenu dostarczonego z zewnątrz, powoduje on przyspieszenie ich dojrzewania
** owoce nieklimakteryczne — są praktycznie niewrażliwe na działanie etylenu dostarczonego z zewnątrz

W materiale roślinnym traktowanym tym związkiem nie stwierdzono akumulac­ji szkodliwych substancji lub pojawiały się one w znikomych ilościach. Wpływ 1-MCP zarówno na warzywa, owoce, jak i na rośliny ozdobne zależy w dużej mierze od gatunku, a nawet odmiany. W tabelach 1–3 przedstawiono dla wybranych gatunków roślin podstawowe procesy i zaburzenia fizjologiczne, na które wpływa 1-MCP.

Artykuł zaczerpnięty z internetu - sprawdzone źródło:)


POZDRAWIAM